Podatek dochodowy: PIT – z czym to się je

Dla wielu osób ten rok będzie pierwszym rokiem składania deklaracji podatkowej. Poza tym, sporo jest takich, które dotąd nigdy nie wykonywały tego samodzielnie. Ponieważ jestem zwolenniczką samodzielnego podejścia do tematu, dziś przybliżę ci krótką charakterystykę podatku, a następnym razem wspólnie wypełnimy deklarację.

Krótko o historii

Podatek dochodowy od osób fizycznych powstał na starym kontynencie, ale nie tak dawno, jak mogłoby się wydawać, bo w 1842 roku. Był on czymś innym i nowym w stosunku do danin, które znane były wcześniej. O tych ostatnich może nie będę się rozpisywać, bo wyszłaby nam całkiem niezła książka.

Na początku funkcjonowania, podatek dochodowy był podzielony zgodnie ze źródłami, z których można było czerpać dochód. Przykładowymi mogą być kapitał, płace, czy też użytkowanie własności. Niedługo później oprócz tych części (czyli ceduł), pojawił się super-podatek, który był progresywny i dotyczył nadwyżek z poszczególnych ceduł. Takie mieszane rozwiązania stały się dość popularne. Jednak nie aż tak, jak rozwiązanie pruskie, z 1891 roku.

Rozwiązanie z Prus było nieco prostsze i przedstawiało ujęcie całościowe. Globalny podatek dochodowy nie był dzielony i dotyczył całego dochodu jednej osoby, niezależnie od źródła jego pozyskania. Podstawę opodatkowania stanowiła po prostu suma dochodów, co nie wykluczało rozróżnienia sposobów ustalania dochodów z poszczególnych źródeł.

Polskie regulacje

Najważniejsze informacje dotyczące podatku dochodowego w Polsce możemy znaleźć w ustawie z 26 lipca 1991 (niech was nie zmyli data, nowelizacji tej konkretnej ustawy było tyle, że trudno za nimi nadążać, co jednak nie znaczy, że nie możemy samodzielnie zająć się naszą deklaracją).

pit - zagadnienia ogólne

Kiedy PIT cię nie dotyczy

Pierwsze o czym możemy przeczytać w ustawie poza tym, że dotyczy Personal Income Tax to to, czego nie dotyczy. W związku z tym, jeśli uzyskujesz dochody z działalności rolniczej (poza działami specjalnymi, jak in vitro, szklarnie, grzybnie, czy też hodowle niektórych gatunków zwierząt), leśnej, wasze przychody są objęte podatkiem tonażowym, podatkiem od spadków i darowizn, otrzymujecie świadczenia objęte kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, to PIT nie powinien zaprzątać ci głowy.

Nieograniczoność PIT

Jeśli mieszkasz na terenie Polski, to obowiązek podatkowy dotyczy twoich dochodów w całości. Przy tym nie ma żadnego znaczenia, gdzie znajduje się źródło tych dochodów. Przykłady dochodów podlegających opodatkowaniu, to – przede wszystkim – dochody pochodzące z pracy (niezależnie od istniejącej umowy), z prowadzenia działalności gospodarczej, z nieruchomości, papierów wartościowych, akcji.

Jeśli zastanawiasz się, czy fakt, że nie mieszkasz w Polsce może wpłynąć na konieczność rozliczenia się, to najprawdopodobniej nie. Jeśli nie jesteś rezydentem Polski, ale źródło twoich dochodów znajduje się na terenie kraju, to obowiązek najpewniej pozostaje.

Podstawa opodatkowania

W związku z tym, co już wiemy, łatwo wywnioskować, że podstawą opodatkowania w Polsce jest po prostu suma dochodów ze źródeł przychodów. Tutaj wtrącenie dla laików: przychody i dochody nie są tym samym, choć w języku potocznym możemy ich używać zamiennie. Dochód to przychód minus koszty jego uzyskania. Najłatwiej to przedstawić tak: handlujesz towarem A. Przychód to pieniądze ze sprzedaży. Jednak musisz opłacić najpierw zakup towaru, transport, może stoisko lub stronę internetową. Dopiero kiedy już odejmiemy te koszty, zostaje nam w ręce dochód (albo nie zostaje, ale PIT jest również po to, by wykazać straty).

Więc opodatkowane zostają nasze dochody, nie przychody. Warto to sobie zapamiętać.

Ulgi

Ulgi podatkowe służą do kreowania polityki przez państwo. Ich obecność związana na przykład z dziećmi podpowiada nam, że państwowa polityka jest prorodzinna. W danym czasie ulgi mogą być umożliwiane w związku z pożądanymi przez gospodarkę działaniami. Przykładem może być wymiana urządzeń grzewczych. W Polsce od dochodu można odliczyć niektóre darowizny (choć nie tylko). Ulgę na dzieci można odliczyć już od podatku. Podobnie jak i kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Skala podatkowa

Skalę podatkową, jeśli chodzi o opodatkowanie na zasadach ogólnych, możesz zobaczyć na poniższym zdjęciu:

 

skala podatkowa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *